A Real Academia Galega de Ciencias (RAGC) celebrou este xoves no compostelán Pazo de San Roque o acto de ingreso do enxeñeiro industrial Jesús Doval Gandoy (Lugo, 1965), catedrático de Tecnoloxía Electrónica da Universidade de Vigo, como académico numerario da sección de Ciencias Técnicas da institución. O investigador pronunciou o seu discurso de ingreso, titulado “Conversión de enerxía eléctrica e electrónica de potencia”. A laudatio realizouna o académico da RAGC Pedro Merino.
O presidente da RAGC, Juan Lema, abriu o acto, ao que asistiron outros académicos, así como o secretario xeral de Universidades, José Alberto Díez de Castro; da Universidade de Vigo a vicerreitora de Investigación, Transferencia e Innovación, Belén Rubio, o vicerreitor de Titulacións e Innovación Docente, Alfonso Lago, a vicerreitora de Profesorado e Ordenación Académica, Adela Sánchez, e o director da Escola de Enxeñaría Industrial, José Fariña; da Universidade de Santiago a vicerreitora de Política Científica, Pilar Bermejo, e a vicedecana da facultade de Medicina, Ángela Torres; o decano territorial en Galicia do Colexio Oficial de Enxeñeiros Navais e Oceánicos, Jorge Dahl; e o director xerente da Fundación Pública Urxencias Sanitarias de Galicia 061, Román Gómez; xunto a diversos representantes de institucións políticas, culturais, científicas e académicas galegas.
O presidente deulle a benvida ao novo académico, do que salientou que “é unha persoa cunha traxectoria investigadora moi destacada. Con el incorpórase á Academia unha nova rama do saber moi necesaria na actualidade como é a electrónica de potencia, unha faceta da investigación básica e aplicada esencial e con moitísimo futuro”.
A utilidade da electrónica de potencia na conversión de enerxía eléctrica
Nos últimos anos, a actividade de Jesús Doval estivo relacionada coa educación, a investigación, a transferencia de tecnoloxía e a divulgación de coñecemento ao redor das tecnoloxías ligadas á enerxía eléctrica, os sistemas eléctricos e electrónicos de potencia e a electrónica industrial. No seu discurso de ingreso presentou a función e as enormes posibilidades da electrónica de potencia na conversión de enerxía eléctrica. “A día de hoxe a electrónica de potencia está presente nun gran número de aplicacións nas que se procesa enerxía eléctrica, tanto nas duns poucos miliwatts como por exemplo a fonte de alimentación dun implante médico, ata aplicacións de centenas ou miles de megawatts como no caso do transporte de enerxía eléctrica con tensión continua de alta voltaxe” -sinalou-.
O catedrático explicou que un convertedor electrónico de potencia integra múltiples dispositivos electrónicos, sensores, microprocesadores, unidades de refrixeración, bobinas, condensadores… E indicou que o seu funcionamento está soportado polas bases de múltiples disciplinas da química, da física e das matemáticas.
“A electrónica de potencia é unha tecnoloxía fundamental na xestión de enerxía producida por fontes alternativas. Facilita e flexibiliza a integración destas fontes de enerxía no sistema eléctrico de distribución en transporte. Adicionalmente, ofrece solucións para o almacenamento de enerxía eléctrica, que, combinado e xestionado de maneira adecuada, permite que o sistema eléctrico estea menos dominado pola natureza intermitente das fontes de enerxía renovable” -salientou-.
Na súa intervención, o novo académico puxo de relevo que a electrónica de potencia está a ter un grande impacto nos últimos anos en aplicacións de mobilidade e transporte. Nesta liña, apuntou que “é unha parte nuclear dos accionamentos de tracción e propulsión usados en transporte e mobilidade eléctrica. Está presente nos sistemas de propulsión de automóbiles eléctricos e híbridos, no transporte ferroviario ou en barcos de propulsión eléctrica. Así mesmo, as estacións de carga rápida da batería dos automóbiles constan de convertedores electrónicos de potencia”. Destacou que unha alternativa de enorme interese na actualidade é a utilización de convertedores electrónicos de potencia para a subministración de enerxía eléctrica a barcos mentres están en porto, o que evita que os motores de combustión interna estean en funcionamento durante o atraque, contribuíndo deste xeito a reducir as emisións de gases tóxicos como óxidos de xofre e óxidos de nitróxeno.
O catedrático salientou que a presenza de sistemas electrónicos de potencia en moitos procesos industriais vai ligada á descarbonización dos devanditos procesos. Así, apuntou que é habitual que determinados procesos industriais térmicos estean baseados na utilización de combustibles fósiles. “A substitución destas tecnoloxías por outras que empregan electricidade de orixe renovable, combinada con tecnoloxías baseadas en electrónica de potencia, permite a obtención de procesos máis eficientes e respectuosos co medio ambiente” -subliñou-.
Un dos investigadores máis recoñecidos no seu campo
O académico Pedro Merino Gómez, catedrático emérito da UVigo, foi o encargado de realizar a laudatio do novo membro da RAGC. Destacou a influencia que está a ter na formación dos novos enxeñeiros, xunto á súa “extensa e extraordinaria” traxectoria científica. Nesta liña, salientou o impacto da súa investigación e a súa capacidade de transferencia á industria, en colaboración con empresas nacionais e internacionais. “Como resultado dos seus traballos, está a ser valorado como un dos investigadores máis recoñecidos no seu campo, contribuíndo de maneira decisiva a que a enxeñaría eléctrica e electrónica teña sido durante os últimos anos unha das áreas máis relevantes da Universidade de Vigo, situándoa entre as mellores institucións de educación superior do mundo segundo os rankings académicos máis prestixiosos” -remarcou Merino-.
