A guerra con Inglaterra por mor da sucesión da coroa de Portugal, lexitimamente herdada por Filipe II, mantiña en perpetua alarma as nosas costas. Esta foi a orixe da primeira incursión do temible Drake na ría de Vigo, se ben non conseguiu entón satisfacer os seus intentos destrutores.
Apostada a escuadra inglesa desde había algún tempo no caladoiro das Cíes, na tarde do día de onte realizou un intento de desembarco en Baiona. Compuñan esa flota 19 naves de grande e mediano porte e algúns pataches capaces de albergar 3.000 homes de desembarco.
Drake puso en terra 1.500 soldados que se situaron nas proximidades da ermida da Nosa Señora do Burgo, mentres a poboación de Baiona se refuxiaba en Monte Real. O célebre D. Diego Sarmiento de Acuña, señor de Gondomar, enviou aquela mesma noite a Baiona 300 homes armados sen que as forzas de Drake advertisen a tempo o seu paso. Con este reforzo e o mal estado do mar, que lle impedía o auxilio da flota, o inglés creu prudente reembarcar de madrugada e ordenou á escuadra que tomase rumbo a Vigo.
As forzas de Gondomar e de Baiona con outras de arcabuceiros que enviara o bispo de Tui correron á nosa cidade ao mando de D. Diego Sarmiento de Acuña, mozo de grande valor e privilexiada intelixencia, e do comendador de Baiona, D. Pedro Bermúdez de Santís. Estas forzas, unidas ás de Vigo –un total de 3.000 homes– aprestáronse á defensa da vila, mentes que as de Drake desembarcaban na praia de Guixar e tomaban o monte da Guía. Alá acudiu D. Diego Sarmiento, chegando a tempo de que os ingleses embarcasen o gando que tiñan roubado e comezou un vivo combate; a pesar do mesmo fogo da artillaría naval inimiga, o futuro conde de Gondomar puxo en fuga a aquela indisciplinada turba, cuxas mellores habilidades eran as do roubo e a pillaxe. D. Diego levou a tal extremo a persecución que se meteou co seu cabalo no mar para apreixar un inglés que lle ferira o seu cabalo dun tiro de arcabuz, conseguindo traelo prisioneiro a Vigo. Tiveron os inimigos catro mortos, moitos feridos e algúns prisioneiros, mentres os nosos, parapetados no terreo accidentado da Guía, non experimentaron máis baixas que dous feridos.
7 de setembro de 1585. Xosé María Álvarez Blázquez. «A Cidade e os Días. Calendario Histórico de Vigo» (Xerais, 2008).
